Home / Uncategorized / Anafilaksi Şok Nedir, Hangi Faktörler Bu Şoka Sebep Olur

Anafilaksi Şok Nedir, Hangi Faktörler Bu Şoka Sebep Olur

Anafilaksi Nedir

Öncelikle Anafilaksi Nedir? Vücuda alınan bir yabancı maddeye karşı
vücudun verdiği ani reaksiyona anafilaksi denir.
Alerjik hastalıklar arasında en nadir görülen olmasına rağmen en öldürücü olanı
olarak bilinir. İmmünolojik reaksiyon sonucunda vücuttan salınan mediatörlerin
sebep olduğu ani gelişen aşırı bir duyarlılık reaksiyonudur. Başka bir ifade
ile bazı akyuvar çeşitlerinden salınan protein neticesinde oluşan ani bir
alerjik durumdur. Salınan bu proteinler alerji geliştiren ya da gelişen
reaksiyonu çok daha ciddi boyutlara getiren maddelerdir. Bu maddelerin
salınmasına bağışıklık sisteminin reaksiyonu ya da bağışıklık sistemi ile hiç
ilgisi olmayan başka şeyler neden olabilir. Her yaş grubunda görülen bir
alerjidir ama daha çok yetişkinlerde ve yetişkinler arasında da kadınlarda çok
daha fazla görülür.

Hangi Faktörler Anafilaksiye Sebep Olur?

Anafilaksi, genellikle enfeksiyonla savaşan, gıda gibi zararsız bir şeye
aşırı tepki veren bir antikor olduğunda ortaya çıkar. Tetikle ilk defa
temas kurduğunuzda olmayabilir, ancak zaman içinde gelişebilir.
Çocuklarda en sık görülen neden yiyeceklerdir. Yetişkinler için ana
neden ilaçtır.
Çocuklar için tipik gıda tetikleyicileri şunlardır:
  1. Yer fıstığı
  2. kabuklu deniz hayvanı
  3. Balık
  4. Süt
  5. Yumurtalar
  6. Soya
  7. Buğday
Yetişkinler için yaygın gıda tetikleyicileri şunlardır:
  1. kabuklu deniz hayvanı
  2. Ağaç fıstığı (ceviz, fındık, kaju fıstığı, antep
    fıstığı, çam fıstığı ve badem)
  3. Yer fıstığı
Bazı insanlar o kadar hassas ki, yemek kokusu bile bir tepkiyi
tetikleyebilir. Bazıları aynı zamanda yiyeceklerdeki bazı koruyuculara
alerjiktir.
Sık kullanılan ilaç tetikleyicileri şunlardır:
  1. Pensilim(daha sık bir hapdan ziyade bir atışı
    izleyerek)
  2. Anestezi için kullanılan kas gevşeticiler gibi
  3. Aspirin,  diğer non-steroid anti-inflamatuvar
    ilaçlar
Anafilaksi de birkaç başka şey tarafından tetiklenebilir. Ancak bunlar
pek yaygın değildir:
  1.  Yaban mersini, ot ve ağaç polenleri
  2. Arılar, eşekarısı, sarı ceketler, kurtçuklar ve
    ateş karıncalarının sokması veya ısırıkları
  3. Lateks, hastane eldivenlerinde, balonlarda ve
    lastik bantlar
İlaçlar, tanı koymak için kullanılan
ajanlar, alınan besinler ve arı sokması en çok rastlanan nedenlerdir. İlaçlar
içerisinde penisilinler, antibiyotikler ve nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar
en önde gelenlerdir. Besinler içerisinde yer fıstığı, kabuklu deniz ürünleri en
sık anafilaksiye neden olan besinlerdir. Çocuklarda ise süt ve yumurta bu
rahatsızlığa en çok sebep olur.
Arı alerjisi ise daha çok bahar ve yaz
aylarında gelişir. Çok çok nadir olsa da bazı anafilaksi vakaları hiçbir neden
olmaksızın gelişir ve bu duruma idiyopatik anafilaksi vakası denir.


(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});


(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Anafilaksi Nedir?Belirtileri Nelerdir?

En belirgin özelliği
ani başlayan ve gelişen bir reaksiyon olmasıdır. Dakikalar içerisinde gelişir.
Ölüme kadar giden vakalar ilk 30 ve 60 dakika içerisinde gelişir.
Anafilaktik reaksiyonun ilk bulguları tipik alerji belirtilerine
benzeyebilir: (Burun akması,ciltte kızarıklık gibi) . Ancak
ilerleyen zaman diliminde yaklaşık yarım saat için de daha ciddi durumlara
sebebiyet verebilir.
İlk şoktan yaklaşık yarım saat sonra bu belirtilerin görülmesi olasıdır.
  1. Öksürük,solunum sorunları
  2. Bayılma,baş dönmesi. Görme kusurları
  3. Vucutta şişme yada kırmızı cilt
  4. Burun tıkanması
  5. Nefes alıp vermede güçlük ve hızlı kalp atışı
  6. Dudakların kaşınması yada şişmesi
  7. Bogazda agrı ve kaşıntı
  8. Kusma,İshal,Migde Bulantısı
  9. Tansiyon Düşmesi
Bazı insanlar saldırıdan hemen önce bir “ölüm hissi” hissettiğini
de hatırlarlar.
Her 5 kişiden 1’inde ilkinden sonraki 12 saat içinde ikinci bir anafilaktik
reaksiyon olabilir. Buna bifazik anafilaksi denir. 
Anafilaksi Nedir konusu Her hastaya göre farklılık gösterir.
Baygınlık hissi, sinirlilik hali, ölüm korkusu, baş dönmesi, halsizlik, el ve
ayaklarda oluşan kaşıntı, dilde tat değişikliği gibi ön belirtiler oluşur. Daha
sonra Ağız içinde, dilde boğazda kaşıntı ve şişme oluşması ilk şikâyetler
olabilir. Hastaların genelinde cilt bulguları görülür.
Kuru öksürük, yutkunmada zorluk, boğazda
şişlik, zor nefes alma ve boğulma hissi anafilaksiye bağlı ölümlerin ana
nedenidir. Alt sonumum yoları ile birlikte şiddetli astım krizi ve solunum
durması gerçekleşebilir. Kalp damar sisteminde oluşan şikâyetler, tansiyonun
düşmesi, nabızda hızlanma, çarpıntı ve şok durumu gelişebilir. Ayrıca gözlerde
kaşıntı, burunda kaşıntı, burun akıntısı, hapşırık, mide bulantısı ve kusma da
meydana gelebilir.

Teşhisi Nasıldır?

Hastanın vereceği bilgiye göre tanı
koyulur. Anafilaksiye neden olan alerjen ile reaksiyon arasında geçen süre,
reaksiyonun özelliği ve oluşan reaksiyonun düzelme süresi öyküde çok önemlidir.
Akut dönemde rahatsızlığı destekleyecek testler yapılır. Palzmahistamin düzeyi
ya da serum total triptaz düzeyi ölçümleri yapılır.
Neden olan etkeni tespit etmek için deri
testleri ve alerjene IgE ölçümü sonucunda alerjene sebep olan etken
kesinleştirilir. Başka rahatsızlıklarla karıştırılmaması da önemlidir.
Karıştırılan bu rahatsızlıkların başında ani tansiyon düşüklüğüne sebep
olan vazodepresör reaksiyonlar gelir. Panik ataklar,
kalp krizi, şeker düşüklüğü, nörolojik sorunlar, yaygın kızarıklıklarla belirti
gösteren fluşing sendromları da karıştırılanlar arasındadır.

Anafilaksi (Alerjik Şok) Nasıldır?

Kullanılan en önemli ilaç epinefrindir. Eğer
kullanılmaz ya da tedavi de geç kalınır ise sonucun ölüm olması çok yüksek
olasılıktır. Hastanın hava yolunun açılması, kan basıncı ve nabız ölçüldükten
sonra bacaklar havada olacak pozisyonda hasta sırt üstü yatırılır,(bu pozisyon
çok önemlidir ve mutlaka uygulanmalıdır) oksijen verilir, damar yolları açılır
ve sıvı verilir.
Yukarıda belirttiğimiz gibi sırt üstü
yatar durumda ve ayakların havada olduğu pozisyonun uygulanması çok önemlidir.
Anafilaksi vakalarının yüzde 10’unda hastaların yatar durumdan ayağa
kalktıklarında ya da ayakta oldukları süre içerisinde öldükleri görülmüştür.
Epinefrin bu tarz alerjileri olan kişilerin (özellikle arı ve gıda) sürekli
yanlarında bulundurması gereken bir ilaçtır. Hazır çekilmiş epinefrin enjektörü
(epipen) her an ulaşabilecekleri bir noktada olmalıdır. Ve bu tarz kişiler
epipenin nasıl enjekte edileceğini çok iyi bilmek durumundadırlar. Bilinçsiz
uygulama ölüme neden olabilir.
Kas yolu ile yeterli düzeyde verilen
epinefrinin çok fazla yan etkisi yoktur. Damardan ya da kas yolundan yüksek
dozda verilen bu ilaç ölümcül olabilecek ritim bozukluğuna sebep olabilir. Bu
nedenle damar yolu ile verilecek bu ilaç ritim bozukluğu olduğunda müdahale
edilebilecek ortamlarda verilmeli aksi halde mutlaka kas yolu ile enjekte
edilmelidir.
Epinefrin verildiği halde olumlu cevap
vermeyen hastalara ve ayrıca hava yollarının daralması sonucu akciğer
hareketleri zorlanan hastalara inhale beta-agonist verilebilir.

Uzamış ve derin
hipotansiyon anafilaksinin en zor tedavi edilenidir. Bunun tedavisinde verilen
sıvı ve enjekte edilen epinefrinin yanında vazopresör ilaçları da verilir. Ve
en önemlisi de bu tip oluşan reaksiyonlarda kişi mutlaka hastaneye
yetiştirilmelidir.

Makalemizde Anafilaksi Nedir, Belirtileri Nelerdir, Anafilaksiye sebep olan durumlar ve Anaflaksi durumunda hastaya ilk yardım konusunu açıklamaya çalıştık.Sorularınızı bize Yorum yolu ile iletebilir yada tecrübelerinizi aktarabilirsiniz.


(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});


(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Check Also

İmmunoglobulin Nedir? İmmunoglobulin Çeşitleri ve Yüksekliği

İmmunoglobulin Nedir? 1-Alerji, birçok insan için zorlayıcı olan durumlardan biridir. Çoğu zaman hapşırmayla bazen de …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir